Quai túi da là bộ phận làm việc nhiều nhất trên một chiếc túi. Mỗi ngày quai bị kéo, gập, cọ vào vai, vào tay và gánh toàn bộ sức nặng bên trong. Vì vậy, khi một chiếc túi bắt đầu xuống cấp, chỗ hỏng đầu tiên thường không nằm ở thân túi mà ở quai: lớp mặt bị tróc, cạnh bong, chỉ ở chân quai bung hoặc quai bị giãn dài ra.
Bài viết này giải thích các loại quai túi xách bằng da thường gặp, cấu tạo của một chiếc quai tốt, cách chọn độ dài và bản rộng cho từng kiểu túi, dấu hiệu cho thấy đã đến lúc thay quai túi da, cùng cách bảo quản để quai dùng được lâu. Phần cuối có video ghi lại một công đoạn làm quai thật tại xưởng Thế Phạm ở TP.HCM.
4 loại quai túi da thường gặp
Cùng là quai da, nhưng mỗi loại được tính toán cho một cách mang khác nhau. Biết túi của mình đang dùng loại nào sẽ giúp chọn đúng khi cần thay hoặc mua thêm.
1. Quai xách tay (tay cầm)
Quai ngắn, gắn trên nắp hoặc miệng túi, thường thấy ở túi công sở, túi cầm tay và clutch có tay cầm. Quai xách tay chịu lực theo phương thẳng đứng, nên chân quai là chỗ quan trọng nhất: phải được khâu chắc vào thân túi. Nhiều mẫu làm quai tròn hoặc cong để cầm vừa lòng bàn tay.
2. Quai đeo vai
Dài hơn quai xách tay, đủ để túi nằm dưới nách khi đeo trên một bên vai. Loại này hợp với túi cỡ vừa, mang theo vài vật dụng hằng ngày.
3. Quai đeo chéo
Quai dài nhất, vắt chéo qua người, để hai tay được tự do. Vì toàn bộ sức nặng dồn lên một điểm trên vai, quai đeo chéo cần bản rộng vừa đủ, thường có khoá chỉnh độ dài và với túi nặng thì nên có đệm vai. Đây cũng là loại hay được mua thêm hoặc thay mới nhất.
4. Quai tháo rời, bán riêng
Nhiều chiếc túi có sẵn khoen để gắn thêm quai. Khi đó, một chiếc quai bán riêng có thể biến túi xách tay thành túi đeo chéo, hoặc thay cho quai cũ đã mòn. Thế Phạm có nhóm phụ kiện túi dành cho các món như vậy, trong đó có quai túi đeo chéo da TP Atlas.
Cấu tạo của một chiếc quai da tốt
Nhìn từ ngoài, quai da chỉ là một dải da. Nhưng để chịu lực mỗi ngày mà không giãn, không xoắn, quai cần được làm cẩn thận ở năm chỗ:
- Da mặt. Phần da lộ ra ngoài cần dai, chịu cọ xát. Da bê như Togo (vân hạt nổi) hay Epsom (vân dập, che được vết xước nhẹ) thường được dùng cho quai.
- Lớp bên trong. Quai thường được ghép nhiều lớp để giữ dáng và hạn chế giãn. Cách làm và vật liệu bên trong tuỳ từng kiểu quai.
- Mép lạng mỏng. Ở những chỗ gập, chỗ ghép lớp và hai đầu quai, da phải được lạng mỏng để quai mềm, phẳng và không cộm.
- Đường khâu. Chỉ chắc, mũi đều, đặc biệt ở chân quai, nơi chịu lực kéo lớn nhất.
- Cạnh quai. Cạnh được mài và sơn nhiều lớp để kín, mịn. Cạnh làm kỹ giúp quai ít bị xơ và tróc khi cọ vào người.
Với dòng quai đeo chéo TP Atlas, xưởng dùng da bê Togo từ nhà thuộc Weinheimer Leder (Đức), mua qua nhà nhập khẩu tại Việt Nam. Quai dài tổng 1,2 m, bản rộng 2,3 cm, có đệm vai to bản và khoá chỉnh độ dài.
Một chiếc quai da được làm thế nào tại xưởng?
Quai là chi tiết nhỏ nhưng đi qua gần như đủ các công đoạn của một món đồ da thủ công:
- Rập và cắt. Dải da được cắt theo rập, thẳng và đều bản từ đầu đến cuối. Với quai dài, thợ chọn phần da đủ dài, ít khuyết điểm để tránh phải nối.
- Lạng. Xưởng dùng máy lạng tấm, máy lạng mép và lạng mép bằng tay trên mặt kính. Máy giúp độ dày đều; tay thợ xử lý đầu quai, chỗ gập và chỗ ghép lớp. Bài lạng da là gì giải thích vì sao bước này quyết định quai mềm hay cứng.
- Ghép lớp và khâu. Các lớp được ghép lại rồi khâu dọc thân quai, đặc biệt chú ý hai đầu — chỗ chịu lực nhiều.
- Hoàn thiện cạnh. Cạnh được mài phẳng, sơn và mài lại nhiều lượt. Trên túi TP Karo, cạnh được hoàn thiện bằng sơn cạnh Fenice; cách làm được kể chi tiết trong bài sơn cạnh da.
- Lắp khoá chỉnh độ dài. Khoá chỉnh được lắp sau cùng, kiểm tra lại độ chắc trước khi giao.
Cách chọn độ dài và bản rộng quai túi da
Câu hỏi “dây đeo túi xách dài bao nhiêu cm” không có một con số chung, vì còn tuỳ chiều cao, vóc người, độ dày áo và vị trí muốn túi nằm. Dưới đây là cách chọn thực tế:
Độ dài
- Quai đeo chéo cho người trưởng thành thường nằm quanh 110–130 cm tổng chiều dài. Người cao hoặc vóc dày cần dài hơn; người nhỏ cần quai chỉnh ngắn được nhiều.
- Cách đo nhanh: lấy một sợi dây mềm, buộc tạm vào hai khoen túi, đeo thử đến khi túi nằm đúng chỗ mong muốn (thường ngang hông), rồi đo sợi dây từ đầu này đến đầu kia.
- Nên có khoá chỉnh nếu mặc cả áo mỏng lẫn áo khoác dày, vì cùng một độ dài, mặc áo dày túi sẽ nằm cao hơn.
Bản rộng
- Túi nhỏ, nhẹ (ví có dây, túi phụ kiện): quai bản nhỏ vẫn gọn và đủ chắc.
- Túi cỡ vừa, mang hằng ngày: quai bản vừa, khoảng 2–3 cm, là lựa chọn dễ dùng.
- Túi nặng (laptop, tài liệu): nên chọn quai bản to hoặc có đệm vai để bớt cấn vai.
Màu và chất liệu
Quai cùng loại da và cùng tông với thân túi trông liền mạch nhất. Nếu muốn tạo điểm nhấn, có thể chọn quai khác màu nhưng cùng độ đậm nhạt, hoặc cùng màu chỉ với thân túi. Khi đặt riêng, quai TP Atlas có thể đổi độ rộng, chiều dài, chất liệu da và màu theo yêu cầu.
Bảng tóm tắt: chọn quai theo kiểu túi
| Kiểu túi | Loại quai phù hợp | Lưu ý khi chọn |
|---|---|---|
| Túi công sở, cặp tài liệu | Quai xách tay + quai đeo vai hoặc đeo chéo tháo rời | Túi nặng, nên chọn bản to hoặc có đệm vai |
| Túi đeo chéo nhỏ, túi phụ kiện | Quai đeo chéo có khoá chỉnh | Đo độ dài bằng sợi dây trước khi đặt |
| Túi cầm tay, clutch có tay cầm | Quai xách tay ngắn | Kiểm tra chân quai khâu chắc |
| Túi đang dùng có khoen sẵn | Quai tháo rời, bán riêng | Liên hệ xưởng để được tư vấn về màu và độ dài |
Ví dụ, túi TP Karo Crossbody có cả quai cầm tay và quai đeo chéo, còn túi công sở TP Regent da Taiga có quai xách tay cho người hay cầm túi khi di chuyển giữa các cuộc hẹn.
Khi nào nên thay quai túi da?
Không phải quai cũ nào cũng cần thay ngay. Có thể dựa vào các dấu hiệu sau để quyết định:
- Quai túi xách bị tróc da ở chỗ thường cọ vai hoặc lòng bàn tay. Tróc nhẹ trên da thật có thể được làm sạch, dưỡng và xử lý; tróc lan rộng, nhất là với da phủ hoặc giả da, thường phải thay.
- Nứt ở chỗ gập, nơi quai uốn cong nhiều nhất. Vết nứt sâu dễ lan và đứt.
- Chỉ bung ở chân quai. Đây là chỗ chịu lực lớn nhất; nên xử lý sớm trước khi quai tuột khỏi túi.
- Quai giãn, mỏng hoặc xoắn, túi không còn nằm đúng vị trí cũ.
- Khoá, khoen lỏng hoặc gỉ, khiến quai có nguy cơ tuột khi đang đeo.
Với vết trầy hoặc tróc nhẹ, bài đồ da bị trầy xước có hướng xử lý an toàn tại nhà. Nếu cần xem xét sửa hoặc thay quai, nên liên hệ xưởng để được tư vấn. Với đồ cao cấp cần làm lại, có thể tham khảo dịch vụ phục hồi đồ da tại TP.HCM.
Thay quai túi da: mua quai rời hay làm theo túi?
Khi đã quyết định thay quai túi da, có hai hướng:
- Mua quai rời có sẵn thông số nếu túi có khoen tiêu chuẩn và độ dài sẵn có vừa với người dùng. Cách này nhanh và dễ.
- Đặt quai theo túi khi cần khớp màu da, khớp khoen, hoặc muốn đổi bản rộng, chiều dài. Quai TP Atlas nhận tuỳ biến độ rộng, chiều dài, chất liệu và màu; xưởng báo khả năng thực hiện và bảng da đang có trước khi nhận đơn.
Quý khách ở TP.HCM có thể ghé showroom và xưởng tại Shophouse A14, chung cư 4S Linh Đông để xem màu da và trao đổi về độ dài. Nên hẹn trước và liên hệ xưởng để được tư vấn, qua hotline/Zalo 0961 65 66 67.
Cách bảo quản quai để dùng lâu
- Lau bằng khăn mềm, khô hoặc hơi ẩm; tránh để quai ngâm nước lâu.
- Tránh nguồn nhiệt mạnh và hoá chất tẩy; không sấy khô quai bằng máy sấy nóng.
- Không treo túi nặng bằng quai trong thời gian dài; khi cất, nhồi giấy cho túi giữ phom và cuộn lỏng hoặc đặt quai nằm tự nhiên.
- Để nơi khô thoáng, nhất là vào mùa mưa ẩm ở TP.HCM.
- Mang đồ da đến xưởng bảo dưỡng định kỳ khoảng 6 tháng đến 1 năm một lần.
Hướng dẫn đầy đủ hơn cho cả chiếc túi có trong bài cách bảo quản túi da.
Video: lạng đầu quai trên mặt kính tại xưởng
Đoạn video ngắn dưới đây ghi lại công đoạn lạng mỏng đầu một chiếc quai túi bằng tay trên mặt kính tại xưởng Thế Phạm:
Câu hỏi thường gặp về quai túi da
Quai túi da đeo chéo nên dài bao nhiêu?
Với người trưởng thành, quai đeo chéo thường nằm quanh 110–130 cm tổng chiều dài, tuỳ chiều cao, vóc người và vị trí muốn túi nằm. Cách chắc nhất là buộc tạm một sợi dây vào túi, đeo thử rồi đo. Quai có khoá chỉnh độ dài sẽ linh hoạt hơn.
Quai túi xách bị tróc da có sửa được không?
Tróc nhẹ trên da thật thường xử lý được bằng làm sạch, dưỡng và xử lý bề mặt. Nếu tróc lan rộng, quai nứt sâu hoặc là da phủ, giả da, thay quai mới thường bền hơn. Nên liên hệ xưởng để được tư vấn hướng phù hợp.
Có thể mua quai da riêng để thay cho túi đang dùng không?
Có. Quai đeo chéo TP Atlas của Thế Phạm được bán riêng, dành cho người cần thay quai cũ hoặc mua thêm quai cho túi đang dùng. Nên liên hệ xưởng để được tư vấn trước.
Quai túi da bản rộng bao nhiêu là vừa?
Túi nhỏ, nhẹ dùng quai bản nhỏ vẫn ổn; túi mang hằng ngày hợp quai khoảng 2–3 cm; túi nặng như túi laptop nên dùng quai bản to hoặc có đệm vai. Quai TP Atlas bản rộng 2,3 cm và có đệm vai to bản.
Thay quai túi xách ở TP.HCM, có cần mang túi đến xưởng không?
Nếu muốn xem màu da và trao đổi độ dài cho khớp với túi đang dùng, có thể ghé showroom và xưởng Thế Phạm ở Shophouse A14, chung cư 4S Linh Đông, TP.HCM; nên hẹn trước và liên hệ xưởng để được tư vấn.
Một chiếc quai túi da làm kỹ sẽ giữ cho cả chiếc túi được dùng lâu hơn. Quý khách đang dùng loại quai nào và quai hay hỏng ở chỗ nào nhất? Có thể lưu lại bài viết này để đối chiếu khi chọn quai mới, hoặc gọi hotline/Zalo 0961 65 66 67 và liên hệ với xưởng khi cần tư vấn.
