Da nappa là cách gọi chung cho loại da thật được thuộc mềm, mặt da mịn và rủ tay, thường làm từ cừu non, dê, bê hoặc bò. Nghe tên có vẻ như một loại da riêng, nhưng thực chất “nappa” mô tả cảm giác và cách thuộc, không phải một loài vật. Đó là lý do cùng mang tên da nappa mà chất lượng giữa các món đồ có thể khác nhau rất xa.
Bài viết giải thích da nappa là gì, nguồn gốc cái tên, ưu điểm và hạn chế của da nappa, cách phân biệt da nappa thật với “giả nappa”, và vì sao trong đồ da thủ công, da bò nappa thường được chọn cho lớp lót hơn là mặt ngoài.
Da nappa là gì?
Da nappa là da thật (thường là da cật nguyên tấm, tức full-grain) được thuộc bằng crôm và nhuộm thấm màu theo kiểu aniline hoặc semi-aniline. Cách xử lý này giữ lại gần như toàn bộ mặt da tự nhiên, chỉ phủ rất ít hoặc không phủ lớp màu trên bề mặt. Kết quả là một tấm da mềm, mịn, thoáng và có độ rủ, chạm vào thấy ấm tay.
Vì không có tiêu chuẩn chung bắt buộc, tên “nappa” được dùng khá rộng: có nơi dùng cho da cừu non mỏng nhẹ, có nơi dùng cho da bò thuộc mềm. Muốn hiểu đúng một món đồ, nên hỏi thêm da nappa đó làm từ da con gì, dày bao nhiêu và dùng ở vị trí nào trên sản phẩm. Sự khác nhau giữa da cật nguyên tấm, da cật đã mài và da thuộc thảo mộc có trong bài so sánh da full-grain, top-grain và veg-tan.
Nguồn gốc cái tên nappa
Tên gọi bắt nguồn từ thị trấn Napa ở bang California (Mỹ). Theo Wikipedia, cuối thế kỷ 19, Emanuel Manasse, một người làm việc cho xưởng thuộc da Sawyer Tanning ở Napa, đã phát triển cách thuộc da cừu và dê để có loại da mềm, giữ được màu tự nhiên, dùng làm găng tay. Loại da này được gọi theo tên nơi làm ra nó, về sau thành “nappa” với hai chữ p như ngày nay.
Từ găng tay, da nappa dần được dùng cho áo khoác, túi xách, ví, nội thất ô tô và lớp lót của nhiều món đồ da cao cấp.
Đặc điểm của da nappa thật
Một tấm da nappa thật thường có những đặc điểm sau:
- Mềm và rủ: uốn nhẹ là da cong theo tay, không gãy nếp cứng.
- Mặt da mịn: lỗ chân lông nhỏ, li ti và không đều tuyệt đối như hoa văn in.
- Ấm và thoáng: chạm vào không lạnh như nhựa, cầm lâu không bí tay.
- Màu thấm vào da: vì nhuộm thấm, màu đều nhưng vẫn thấy chiều sâu tự nhiên của mặt da.
- Nhẹ: đặc biệt với da cừu và dê nappa; da bò nappa dày và chắc tay hơn.
Ưu điểm và hạn chế của da nappa
Không có loại da nào tốt cho mọi vị trí. Da nappa mạnh ở cảm giác chạm, nhưng đổi lại cần được dùng đúng chỗ:
| Ưu điểm | Hạn chế |
|---|---|
| Mềm, mịn, êm tay ngay từ lần đầu dùng | Bề mặt ít lớp phủ nên dễ trầy và dễ thấy vết xước |
| Thoáng, ít bí, dễ chịu khi tiếp xúc với da tay | Kém chịu nước hơn da vân dập; dính nước cần lau ngay |
| Nhẹ, rủ, ôm theo phom sản phẩm | Bản thân da không giữ phom cứng, cần kết cấu hỗ trợ |
| Màu thấm đều, nhìn sang mà không bóng | Dễ bám bẩn, vết dầu nếu không được chăm sóc |
Nói gọn: da nappa hợp với những phần cần mềm và êm, như lớp lót, găng tay, áo khoác, hơn là những mặt phải chịu va chạm, cọ xát hằng ngày.
Da nappa khác gì da Togo và da Epsom?
Ba loại da này thường xuất hiện trên cùng một nhóm sản phẩm cao cấp, nhưng tính chất khá khác nhau:
| Tiêu chí | Da nappa | Da bê Togo | Da bê Epsom |
|---|---|---|---|
| Bề mặt | Mịn, phẳng, gần như không vân | Vân hạt tự nhiên, sần nhẹ | Vân dập đều, tinh tế |
| Cảm giác | Rất mềm, rủ | Mềm vừa, đầm tay | Cứng cáp hơn, giữ phom tốt |
| Chịu trầy, chịu nước | Thấp hơn | Khá | Tốt, che được vết xước nhẹ |
| Vị trí hợp | Lớp lót, phần ít va chạm | Mặt ngoài túi, ví | Ví thẻ, món cần giữ phom |
Đặc điểm của da bê Epsom được nói kỹ trong bài da bê Epsom có bền không. Khi đặt cạnh nhau, có thể thấy vì sao nhiều sản phẩm phối hai loại da: mặt ngoài chắc chắn, bên trong mềm mại.
Vì sao da bò nappa hay được dùng làm lớp lót?
Lớp lót là phần tay chạm vào mỗi lần mở túi, rút thẻ, lấy chìa khoá. Phần này không phải chịu nắng mưa hay cọ xát như mặt ngoài, nhưng lại quyết định cảm giác khi dùng. Lót da nappa đáp ứng đúng nhu cầu đó: mềm, êm và không thô ráp như vải bạt.
Với chiếc túi golf cầm tay TP Valet Clutch, Thế Phạm dùng da bê Togo Odessa nhập từ châu Âu cho mặt ngoài và da bò nappa cho lớp lót. Mặt ngoài lo phần chịu va chạm khi mang ra sân golf hay đi làm hằng ngày; bên trong, các vách ngăn và khe thẻ được lót da nappa nên mềm và êm khi chạm tay. Toàn bộ đường khâu dùng chỉ Gütermann Mara, cạnh da hoàn thiện bằng sơn cạnh Fenice.
Không phải món nào cũng dùng lót nappa. Mỗi loại sản phẩm cần một loại lót riêng: dây đồng hồ cần da lót chuyên dụng thấm hút và hạn chế dị ứng, hộp bút cần lót mịn để không làm xước thân bút. Cách xưởng chọn, lạng và ép lớp lót cho từng món có trong bài quy trình chọn và xử lý da lót chuyên dụng.
Cách nhận biết da nappa thật và “giả nappa”
Trên thị trường có nhiều sản phẩm ghi “nappa” nhưng thực chất là da PU hoặc microfiber làm giả bề mặt da nappa. Vài cách kiểm tra đơn giản:
- Nhìn mặt da: da nappa thật có lỗ chân lông nhỏ, phân bố tự nhiên. Bề mặt đều tăm tắp như được in là dấu hiệu nên nghi ngờ.
- Ấn và uốn: ấn ngón tay, da thật tạo nếp nhăn li ti rồi từ từ hồi lại; da giả thường nhăn thành nếp lớn, cứng.
- Xem mép cắt và mặt sau: da thật có mặt cắt là sợi da; da giả thường có lớp vải hoặc lưới phía sau.
- Ngửi: da thật có mùi da đặc trưng; da giả có mùi nhựa, mùi hoá chất.
- Cảm nhận nhiệt: da thật ấm lên nhanh trong tay; da giả mát và trơn hơn.
Các mẹo chung để phân biệt da thật, da giả cho mọi loại da có trong bài cách nhận biết da thật chỉ trong 10 giây. Đoạn video ngắn dưới đây ghi lại cách người làm nghề kiểm tra một tấm da: nhìn, vuốt và uốn thử.
Cách bảo quản đồ da nappa
Vì mềm và ít lớp phủ, da nappa cần được chăm sóc nhẹ tay hơn một chút:
- Lau bụi bằng khăn mềm, khô. Khi dính nước, thấm khô ngay, để da khô tự nhiên, không phơi nắng và không sấy nóng.
- Tránh để bút bi, chìa khoá sắc cạnh cọ trực tiếp vào lớp lót.
- Không dùng cồn, nước tẩy hay khăn ướt có hoá chất lên mặt da.
- Nếu dùng kem dưỡng, thử trước ở một góc khuất.
- Cất đồ trong túi vải, nơi khô thoáng; nhồi giấy mềm cho túi giữ phom.
Ngoài ra, xưởng Thế Phạm khuyên khách mang đồ da đến bảo dưỡng định kỳ khoảng 6 tháng đến 1 năm một lần để thợ kiểm tra đường chỉ, cạnh da và lớp lót.
Câu hỏi thường gặp về da nappa
Da nappa là da gì?
Da nappa không phải tên một loài vật mà là cách gọi chung cho loại da thật mềm, mịn, thường thuộc bằng crôm và nhuộm thấm màu. Da nappa có thể làm từ cừu non, dê, bê hoặc bò; trên đồ da, da bò nappa và da cừu nappa là hai loại hay gặp nhất.
Da nappa có bền không?
Da nappa thật đủ bền cho nhu cầu dùng hằng ngày nếu được dùng đúng vị trí và chăm sóc đúng cách. Tuy nhiên vì bề mặt mềm và ít lớp phủ, da nappa dễ trầy và kém chịu nước hơn các loại da vân dập như Epsom. Vì vậy nhiều món đồ dùng da nappa cho lớp lót hoặc những phần ít va chạm.
Da nappa có thấm nước không?
Da nappa thường thấm nước hơn da có lớp phủ hoặc vân dập. Khi bị dính nước, nên thấm khô ngay bằng khăn mềm, để da khô tự nhiên ở nơi thoáng, không phơi nắng và không sấy nóng.
Làm sao phân biệt da nappa thật và giả nappa?
Da nappa thật có lỗ chân lông nhỏ, không đều tuyệt đối, mặt cắt là sợi da, cầm ấm tay và có mùi da. Da giả nappa (PU, microfiber) thường có bề mặt đều tăm tắp, mặt sau là lớp vải hoặc lưới, mép cắt đồng nhất như nhựa và có mùi hoá chất.
Thế Phạm dùng da nappa cho sản phẩm nào?
Lớp lót của túi golf cầm tay TP Valet Clutch dùng da bò nappa, để phần bên trong mềm và êm khi chạm tay lấy đồ. Mặt ngoài túi dùng da bê Togo để chịu va chạm hằng ngày tốt hơn.
Da nappa đẹp nhất khi được đặt đúng chỗ: ở nơi tay chạm vào nhiều và cần sự êm ái. Khi chọn một món đồ da, hãy để ý cả mặt ngoài lẫn lớp lót bên trong. Quý khách đã từng dùng món đồ lót da nappa nào chưa? Hãy để lại bình luận, lưu bài viết lại và theo dõi Thế Phạm để xem thêm kiến thức về da. Khi cần hỏi thêm, có thể gọi hoặc nhắn Zalo 0961 65 66 67.
Làm bằng tâm, giữ bằng tín.
